Zorg is mensenwerk en arbeid is daarbij veruit de belangrijkste productiefactor. Voor het plannen en begroten van de formatie wordt veelvuldig gebruikgemaakt van de zogenaamde bruto-nettofactor (BNF) om de benodigde personele bezetting per week om te rekenen naar formatieplaatsen. De BNF is een verhoudingsgetal: het aantal uren dat medewerkers niet aanwezig zijn (en dus niet inzetbaar zijn) ten opzichte van hun arbeidscontracturen. De BNF wordt veelal als een vast gegeven beschouwd en wordt geregeld zonder achterliggende kennis gebruikt. Leidinggevenden en controllers in ziekenhuizen en andere zorgorganisaties twijfelen vaak terecht aan de constantheid van de BNF, vanwege variatie in de omvang van het ziekteverzuim en het aantal scholingsdagen, en ze hebben behoefte aan een eenvoudig toepasbaar en inzichtelijk planningsinstrument. Bij het vaststellen van de BNF hebben wij nadrukkelijk oog voor relevante onderliggende factoren en uitgangspunten, zoals de cao en specifieke gegevens van de instelling. In dit hoofdstuk onderwerpen we de onderliggende variabelen aan een kritische beschouwing en doen we aanbevelingen. We stellen een aangepaste, dynamische BNF voor. We hebben deze inmiddels in de praktijk toegepast, met als basis de relevante cao’s.